Πρώτα ήρθαν να πάρουν την Πειραϊκή….

0

του Ορέστη Κολοκούρη*

Τα κοινωνικά κινήματα έχουν τους δικούς τους συμβολικούς χώρους αναφοράς. Μερικοί από αυτούς υπήρξαν, για το περιβάλλον, οι Σκουριές (εξόρυξη χρυσού), το Αεροδρόμιο του Ελληνικού αλλά και η Κερατέα στη αρχή των μνημονίων.

Τόποι για τους οποίους ο καθένας- και ο λιγότερο ενημερωμένος-, “ανήσυχος πολίτης” θα έχει κάτι να σου πει. Θα έχει διαβάσει σχετικό άρθρο ή – συνηθέστερα- θα έχει αναπαράγει σχετικό δημοσίευμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Γι’ αυτούς τους τόπους αναπτύχθηκε ένα κάποιο κίνημα υποστήριξης πανελλαδικά στον αγώνα των τοπικών ακτιβιστών- κοινωνιών, καθώς έγινε αντιληπτό το μέγεθος της καταστροφής σε πανελλαδικό επίπεδο.

Στη χώρα του ανύπαρκτου χωροταξικού σχεδιασμού και της ανύπαρκτης διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες είναι ακριβώς αυτά, τα τοπικά κινήματα, οι μοναδικοί εγγυητές -με τις όποιες υπερβολές και απλουστεύσεις τους- της προστασίας της ποιότητας ζωής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Μάλιστα το τραγικό είναι ότι οι περιοχές που απουσιάζει κοινωνική κινητοποίηση προτιμούνται για το σχεδιασμό έργων, συχνά πέρα από κάθε λογική. Θυμάμαι μια ιστορία που είχα ακούσει πριν χρόνια για μια περιοχή στα σύνορα Αττικής και Βοιωτίας όπου σχεδιαζόταν να μπει αιολικό πάρκο ανάμεσα σε τρεις θέσεις (τρία διαφορετικά βουνά) και οι κάτοικοι των δύο αντέδρασαν και τελικά βρέθηκε στο τρίτο -το οποίο δεν είχε κοντά οικισμό- που δεν ήταν άλλο από την Πάρνηθα (εκτός εθνικού δρυμού)….

Ένα τρανταχτό παράδειγμα τέτοιου είδους είναι τα έργα που υλοποιούνται αυτή τη στιγμή (Ιούνιος 2020) στην Πειραϊκή για τους σκοπούς της κρουαζιέρας και που ήδη τον Αύγουστο του 2020 προβλέπεται ότι θα προκαλέσουν μη αναστρέψιμη καταστροφή αφού θα ξεκινήσουν οι εργασίες μπαζώματος. Ο Πειραιάς, με μια δημοτική αρχή συγκεκριμένων συμφερόντων και με ένα εμποροβιοτεχνικό επιμελητήριο που αφελώς βλέπει την κρουαζιέρα όπως παλιότερα τα μαγαζιά της Τρούμπας τον 6ο στόλο έπεσε θύμα- εδώ και σχεδόν μια δεκαετία- ενός καταστροφικού και παράλογου σχεδιασμού μιας γιγαντιαίων διαστάσεων νότιας επέκτασης του λιμανιού προς την Πειραϊκή.

Πρόκειται για μια προβλήτα περίπου 150 στρεμμάτων στρεμμάτων καινούργιας (μπαζωμένης) μπετονένιας γης που μπαίνει στη θάλασσα για 350 μέτρα και σε βάθος 60 μέτρων για να αποτελεί χώρο στάθμευσης (ενδεχομένως με Mall όπως σχεδιάζει η Cosco) 2 έως τεσσάρων θέσεων για Κρουαζιερόπλοια τεραστίων διαστάσεων(5000 επιβάτες, δεκάδες μέτρα ύψος, μεγάλες ποσότητες ρύπων για τη διανυκτέρευσή τους) σε μια πόλη που έχει ήδη έως 3 θέσεις για τέτοιου είδους Κρουαζιερόπλοια και 11 συνολικά θέσεις και όλα αυτά με κοινοτική χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ) από πόρους που κατεύθυνε η Περιφέρεια Αττικής στην Cosco, αντί να τα κατευθύνει σε άλλα έργα υποδομών και μεταφορών στην Αττική.

Η πειραϊκή κοινωνία αντιλήφθηκε το έργο- κι ακόμη σήμερα μερικώς- όταν έφτασαν οι πρώτες “θαλάσσιες μπουλντόζες” χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αδειοδότησης μέσα στην καραντίνα του κορωνοιού. Το γεγονός αυτό δεν μας εκπλήσσει, είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των κοινωνιών με καθυστερημένο περιβαλλοντικό κίνημα να αντιδρούν εκ των υστέρων και να μην προβλέπουν τα σχέδια- έργα που θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή τους. Παράλληλα η COSCO που υλοποιεί το έργο και άλλα πολλά στο πλαίσιο του Master Plan για τον ΟΛΠ, θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να αξιολογηθούν αυτές οι επιπτώσεις, παρ’ όλο το μέγεθος του έργο, και γι’ αυτό δεν θα καταθέσει Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) καθώς, όπως δήλωσε ούτε λίγο ούτε πολύ ο εκπρόσωπός της σε ραδιοφωνικό σταθμό, “το λιμάνι υπάρχει εδώ και 2500 χρόνια”…

Όμως εκτός από την πειραιώτικη κοινωνία ευθύνη έχουν και τα περιβαλλοντικά κινήματα όλης της Αττικής, που αγνοούν μέχρι σήμερα τη σοβαρή αυτή περιβαλλοντική καταστροφή, ιεραρχώντας την χαμηλά στις κινηματικές προτεραιότητες. Είναι γεγονός ότι για τον μέσο “εναλλακτικό” κινηματία του άξονα Μεταξουργείου-Νεάπολης Εξαρχείων τα προβλήματα της κρουαζιέρας στη Βενετία και στη Βαρκελώνη μοιάζουν πιο κοντινά του από του Πειραιά, κι ας είναι και δική του η ρύπανση, με τον ίδιο τρόπο που η Κερατέα ήταν πάντοτε κοντύτερα από τη Φυλή.

Με έναν Πειραιά με αργά αντανακλαστικά και ένα κίνημα που αντιλαμβάνεται την Πειραϊκή σαν ένα νησάκι στο νότιο Ατλαντικό δίπλα από την Αγία Ελένη “τα πράγματα είναι δύσκολα” στο μέτωπο ενάντια στη γιγαντιαίων διαστάσεων κρουαζιέρα.

Όμως αυτό το τεράστιο έργο, άγνωστο στους περισσότερους σε όλη την Ελλάδα δεν έχει μόνο τοπική διάσταση αλλά πανελλαδική. Η κρουαζιέρα έτσι κι αλλιώς έχει κατηγορηθεί σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις ως μια μεγάλη πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης (το καθένα από τα κρουαζιερόπλοια παράγει ρύπους εργοστασίου κατά τον ελλιμενισμό του στο κάθε λιμάνι) με αποτέλεσμα να έχει αναπτυχθεί ένα δυναμικό κίνημα κατά των κρουαζιεροπλοίων σε δεκάδες πόλεις στην Ευρώπη. Όμως πέρα από τις πολλαπλές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, στο κυκλοφοριακό και στους αέριου ρύπους το έργο σηματοδοτεί κάτι πρωτοφανές: Το περιβάλλον και η πόλη επανασχεδιάζονται με μια ακραίας μορφής παρέμβαση για της ανάγκες της τουριστικής βιομηχανίας (κρουαζιέρα). Έχοντας υπ’ όψη και τους πρόσφατους νόμους για τον τουρισμό και το περιβάλλον, πιθανότατα η Πειραϊκή να είναι ένα από τα πρώτα θύματα ενός δυστοπικού σχεδίου για την ανάπτυξη του καταστροφικού και μη βιώσιμου μαζικού τουρισμού παραχωρώντας δάση, περιοχές νατούρα, ακτές, τη θάλασσα κοκ…

Γι αυτό το λόγο η συνέχισή του μπαζώματος της Πειραϊκής χωρίς αντιδράσεις δεν είναι ήττα μόνο της απαθούς πειραιώτικης κοινωνίας αλλά και της κοινωνίας πολιτών όλης της Αττικής και τελικά ήττα όλης της χώρας μας.

*Γεωγράφος- Περιβαλλοντολόγος

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα