Ο,ΤΙ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΥΣΟΣ

0

σημειώσεις – ενός μη δασικού- πάνω στις καινοφανείς θεωρίες του περιβαλλοντικού κινήματος για την υφαρπαγή της γης μέσω δασικών χαρτών”

του Ορέστη Κολοκούρη

Οι ανάρτηση των δασικών χαρτών προκάλεσαν – όπως ήταν αναμενόμενο και όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν – μια σειρά έντονες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες.

Ήταν η πρώτη φορά όμως που οι αντιδράσεις αυτές εμφανίστηκαν με επιχειρηματολογία που εντάσσεται στο πλαίσιο της οικολογικής προβληματικής και μπορεί να συνοψιστεί, εν συντομία, με το εξής απλό σύνθημα

δασικές εκτάσεις + τεκμήριο δημοσίου
(που ισχύει σε περίπτωση μη ύπαρξης τίτλων ιδιοικτησίας) = εκτάσεις προς αποχαρακτηρισμό για επενδύσεις, αιολικών ή τουριστικές).

Το επιχείρημα βασίζεται σε πραγματικά περιστατικά (Σκουριές, Ερημίτης και ΑΠΕ). Επενδύεται δε από policy papers όπως του ΣΕΒ, οι οποίοι επαναλαμβάνουν τη γνωστή θέση, ότι δηλαδή η ύπαρξη κτηματολογίου και δασικών χαρτών εξασφαλίζει την απαιτούμενη ασφάλεια δικαίου που έχουν όλες οι πολιτισμένες χώρες- θέση που οι υποστηριχτές οτυ νέου “κινήματος εναντίον των δασικών χαρτών από την οικολογική πλευρά” ερμηνεύουν ως επιδίωξη να “βάλουν χέρι” στους δασομένους αγρούς που θα προκύψουν από την κύρωση των δασικών χαρτών.

Σε ανακοίνωση συλλογικότητας της Κρήτης που καλεί σε κινητοποίηση ενάντια στους δασικούς χάρτες αναφέρεται ότι “μια σειρά από νόμοι (που επίσης πέρασαν νύχτα με συνοπτικές και αδιαφανείς διαδικασίες, εν μέσω πανδημίας και με μια κοινωνία σε εγκλεισμό, όπως πχ. ο αντιπεριβαλλοντικός νόμος Χατζηδάκη) έχουν προετοιμάσει το έδαφος, για την επερχόμενη λεηλασία κάθε σπιθαμής γης, νερού και αέρα” για να υποστηρίξουν ότι και οι αναρτηθέντες χάρτες έχουν την ίδια στόχευση.

Πράγματι ο αντπεριβαλλοντικός νόμος Χατζηδάκη (ν.4685/2020) με μια σειρά διατάξεις που αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση και τις προστατευόμενες περιοχές εξυπηρετεί αυτή τη στόχευση.

Όμως το ζήτημα των δασικών χαρτών αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο του ίδιου νόμου (κεφ. Ε, άρθρα 48- 49) το οποίο υιοθετεί πλήρως τις πάγιες θέσεις της ΠΟΜΙΔΑ (Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων) για την εξαίρεση από την ανάρτηση των δασικών χαρτών όλων των εκτάσεων για τις οποίες υπάρχουν πράξεις της διοίκησης ανεξαρτήτως αν αποτυπόνονται ως δασικές ή όχι, αλλάζει δε τη σύνθεση των επιτροπών ώστε οι πλειοψηφία των επιτροπών αμφισβητήσεων να είναι ιδιώτες και μη ειδικοί (νομικοί και μηχανικοί και όχι δασολόγοι) (στο κεφάλαιο ΣΤ, άρθρα 50-55 γίνονται ρυθμίσεις για τις περίφημες “οικιστικές πυκνώσεις”). Οπώς ανέφερε χαρακτηριστικά η ΠΟΜΙΔΑ “εφ’ εξής θα δεσμεύεται από τις προγενέστερες πράξεις της, οι οποίες χορήγησαν νόμιμα δικαιώματα επέμβασης στους ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων και παραχώρησαν νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας”.

Οι ρυθμίσεις αυτές αμφισβητούμενης συνταγματικότητας (άρθρο 24), καθώς οδηγεί σε οριζόντιους αποχαρακτηρισμούς δασών και δασικών εκτάσεων ακόμα και αν είναι πράγματι δασικές καταδικάστηκε τότε ομόφωνα από τα κόμματα της αριστεράς και επισημάνθηκε στα σχετικά ψηφίσματα των κινημάτων ενάντια στο νόμο.

Η ανάρτηση των δασικών χαρτών προχώρησε μέσα σε λίγους μήνες και κατά τα φαινόμενα στις νέες αναρτήσεις δεν συμπεριλήφθηκαν οι πράξεις της διοίκησης – κάτι που δεν θα μπορούσε να ήταν δυνατόν με τόσο υποστελεχομένη δασική υπηρεσία. Σήμερα – και μετά τις αντιδράσεις- φαίνεται ότι οι δασικοί χάρτες αποσύρρονται ώστε “να συμπεριληφθούν στους δασικούς χάρτες οι αποφάσεις της διοίκησης που δεν έχουν συμπεριληφθεί και να δοθεί λύση στα προβλήματα που έχουν προκύψει.”

Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε με ασφάλεια λοιπόν ότι οι αντιδράσεις που αφορούν τους δασικούς χάρτες είχαν σαν αποτέλεσμα να εφαρμωστεί ο νόμος Χατζηδάκη παρά το αντίθετο.

Επιπρόσθετα, αξίσει να σημειωθεί ότι η θέση περί υφαρπαγής της – αγροτικής αυτή τη φορά- γης προς όφελος μεγάλων επενδύσεων έχει διατυπωθεί πρώτη φορά πριν λίγους μήνες πάλι από όσους αντιδρούσαν με την κατάργηση των παρεκλίσεων στην εκτός σχεδίου δόμησης, μιας διάταξης που θεωρητικά είχε στόχο να περιορίσει την διάχυτη άναρχη δόμηση αλλά πρακτικά αφορούσε ελάχιστες περιπτώσεις. 

Έχοντας υπόψη τα παραπάνω θα ήθελα να σημειώσω τα ακόλουθα

  • ότι ο φόβος για πιθανή εργαλειοποίηση των εξαιρέσεων που προσφέρει το άρθρο 24 του Συντάγματος και οι δασική νομοθεσία για τον αποχαρακτηρισμό δασών και δασικών εκτάσεων για επενδύσεις με την αιτιολογία του εθνικού συμφέροντος είναι βάσιμος, αλλά δεν θα πρέπει να λαμβάνει μυθικές διαστάσεις ούτε να οδηγεί σε απλουστευτικά συμπεράσματα.

  • Η ύπαρξη δασολογίου είναι πρόοδος σε κάθε περίπτωση και ανεξαρτήτως ποιες είναι οι επιδιώξεις της κάθε κυβέρνησης ή κυβερνήσεων τα οφέλη από μια καταγραφή των χρήσεων γης μακροπρόθεσμα θα είναι προς όφελος των κοινών αγαθών και της προστασίας της υπάιθρου.

  • Η παρέμβαση δεν έχει σκοπό να υπερασπιστεί τον τρόπο που έχει προσωρήσει διαχρονικά το κράτος τη σύσταση δασολογίου, αλλά να προσπαθήσει να θέσει το ζήτημα στις πραγματικές διαστάσεις

Καταλήγοντας σημειώνω ότι ο κάθε προοδευτικός άνθρωπος θα πρέπει να θεωρεί αυτονόητο το δικαίωμα ενός πολίτη να διαμαρτύρεται όταν θεωρεί ότι αδικείται από τη διοίκηση. Όμως η προσπάθεια συλλογικότήτων που σχετίζονται με το περιβάλλον να συγκροτήσουν μια επιχειρηματολογία που επιδιώκει να “πλειοδοτήσει” φιλοπεριβαλλοντικά και να τη βγει από τ’αριστερά με φανατισμό πλαισιόνοντάς την κριτική της με ένα θεωρητικό κατασκεύασμα για ένα θέμα τόσο ευαίσθητο όπως η διαδικασία ανάρτησης, διόρθωσης και κύρωσης δασικών χαρτών είναι επικίνδυνο και παρελκιστικό.

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα